ข่าวบริการวิชาการ

เมื่อวันที่ 12 สิงหาคม 2569 สาขาวิชาเทคนิคการแพทย์ และโครงการบริการวิชาการและรับใช้สังคม สำนักวิชาสหเวชศาสตร์ มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์ โดยผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร. นันทวัน วังเมือง ภายใต้โครงการบริการวิชาการและรับใช้สังคมอย่างยั่งยืน “โครงการบริการวิชาการและรับใช้สังคมอย่างยั่งยืน “การคัดกรองและวินิจฉัยโรคลมชักในชุมชนต้นแบบเพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิต ในพื้นที่บริการ รพ.สต.บ้านต้นเลียบ ปีที่ 2: การติดตามและขยายพื้นที่” ได้เข้าประชุมกับอาสาสมัครสาธารณสุขหมู่บ้านในพื้นที่บริการโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล (รพ.สต.) บ้านต้นเลียบ เพื่อสรุปผลการคัดกรองโรคลมชัก จากการขยายพื้นที่สำรวจในประชากรเพิ่มจากปีที่ผ่านมาอีก 2,000 ราย (รวม 4,000 ราย) ประกอบด้วย เด็ก วัยทำงาน ผู้สูงอายุ ผู้ป่วยติดเตียง และแรงงานต่างด้าว (แรงงานเคลื่อนย้าย ไม่ได้อาศัยประจำ) พบว่า ไม่มีผู้ได้รับการวินิจฉัยว่าเป็นโรคลมชัก แต่พบกลุ่มเสี่ยงที่ปัจจัยสัมพันธ์กับการเกิดโรค จำนวน 65 ราย (ร้อยละ 3.25) ซึ่งใกล้เคียงกับปีที่ผ่านมา ปัจจัยสัมพันธ์กับการเกิดโรคลมชักที่พบสูงที่สุด 3 ลำดับแรก คือ ความเครียด การพักผ่อนไม่เพียงพอ และการดื่มสุรา และผลการติดตามผู้ป่วยเดิมที่ได้รับการวินิจฉัย จำนวน 3 ราย พบว่า ผู้ป่วยยังรับประทานยาอย่างสม่ำเสมอ และมีความถี่ของการเกิดอาการน้อยลง ในขณะที่กลุ่มเสี่ยงจากปีที่ผ่านมา ไม่มีผู้ที่พัฒนาไปเป็นโรคลมชัก และมีความตั้งใจในการลดการสัมผัสปัจจัยเสี่ยงในการเกิดโรคอีกด้วย นอกจากนี้ยังมีการทบทวน (Re-skill) ความรู้แลทักษะการปฐมพยาบาลผู้ป่วยโรคลมชักแก่ อสม. อีกด้วย

นอกจากนี้ในวันดังกล่าว รพ. สต. บ้านต้นเลียบ ยังได้มีการจัดกิจกรรมวันแม่แห่งชาติ โดยคุณวันเพ็ญ บุญรัตน์ ผู้อำนายการ รพ.สต. บ้านต้นเลียบ ได้เชิญ ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร. นันทวัน วังเมือง เข้าร่วมกิจกรรมและบรรยายให้ความรู้เกี่ยวกับโรคไข้เลือดออกแก่ อส. ม. และประชาชนที่สนใจกว่า 90 คน เป็นการส่งเสริมสุขภาพในชุมชนท้องถิ่น ให้ประชาชนมีสุขภาพและความเป็นอยู่ที่ดี (SDGs 3.3.2) รวมถึงให้ความรู้ การดูแล และป้องกันตนเองของผู้ป่วย ผู้ดูแลผู้ป่วยและชาวบ้านในชุมชน (SDGs 4) โดยเริ่มจากจุดเล็ก ๆ จะสามารถขยายผลต่อไปยังการสร้างเครือข่ายความร่วมมือระหว่างหน่วยงานทั้งในและนอกพื้นที่ และเป็นการส่งเสริมการพัฒนาสุขภาวะที่มีประสิทธิภาพอย่างยั่งยืน รวมถึงการสร้างต้นแบบการดูแลสุขภาพโดยสหสาขาวิชาชีพและขยายผลสู่พื้นที่อื่นต่อไป

สำนักวิชาสหเวชศาสตร์ มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์ โดย ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.วันทนีย์ โยชน์ชัยสาร และ รองศาสตราจารย์ ดร.นิธิตา ปิยอมรพันธุ์ ได้ดำเนินโครงการบริการวิชาการรับใช้สังคม ประจำปี 2569 ภายใต้กรอบ SDG 3: Good Health and Well-Being (ตัวชี้วัด 3.3.2 Health Outreach Programmes) และ UI GreenMetric: ED5 Student Involvement in Sustainability Activities สำเร็จลุล่วงเป็นที่เรียบร้อย โดยประกอบด้วย โครงการ “คล่องแคล่ว ว่องไว ใส่ใจตนเอง” ปีที่ 2 และ โครงการ “กระตุ้นการตระหนักรู้และการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพด้วยแนวทาง Brain–Body Training เพื่อป้องกันโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง (NCDs) และภาวะแทรกซ้อน จังหวัดนครศรีธรรมราช”

โครงการเริ่มดำเนินงานตั้งแต่วันที่ 20 มีนาคม 2569 โดยบูรณาการความร่วมมือระหว่าง โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านสาขา เทศบาลเมืองท่าขึ้น และโรงพยาบาลท่าศาลา จังหวัดนครศรีธรรมราช เพื่อส่งเสริมสุขภาพเชิงป้องกันและพัฒนาคุณภาพชีวิตของประชาชนในพื้นที่อย่างครอบคลุม ครอบคลุมทั้งประชาชนทั่วไป ผู้สูงอายุ กลุ่มเปราะบาง ผู้ด้อยโอกาส และผู้อพยพ ให้สามารถเข้าถึงบริการด้านสุขภาพและองค์ความรู้ที่เหมาะสมอย่างเท่าเทียม

กิจกรรมสำคัญของโครงการประกอบด้วย การประเมินสุขภาพและการทำงานของสมอง การให้ความรู้ด้านการป้องกันโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพ การจัดกิจกรรม Brain–Body Training เพื่อเสริมสร้างการทำงานของสมองและร่างกาย การส่งเสริมการออกกำลังกายเพื่อป้องกันการพลัดตกหกล้ม การเฝ้าระวังภาวะกระดูกหักในผู้สูงอายุ รวมถึงการพัฒนาเครือข่าย อาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน (อสม.) ให้เป็นแกนนำในการส่งเสริมสุขภาพและติดตามดูแลประชาชนในชุมชนอย่างต่อเนื่อง

นอกจากนี้ โครงการยังเป็นการบูรณาการการเรียนการสอนกับการบริการวิชาการ (Service Learning) โดยนำนักศึกษากายภาพบำบัดลงพื้นที่ปฏิบัติงานจริงร่วมกับบุคลากรสาธารณสุขและภาคีเครือข่าย ส่งผลให้นักศึกษาได้พัฒนาทักษะวิชาชีพ การสื่อสาร การทำงานเป็นทีม และการเรียนรู้จากสถานการณ์จริง ตลอดจนเสริมสร้างจิตสำนึกในการรับใช้สังคมและการทำงานร่วมกับชุมชนอย่างยั่งยืน

ผลการดำเนินโครงการก่อให้เกิดประโยชน์ทั้งในระดับบุคคลและชุมชน โดยประชาชนมีความรู้และสามารถปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพเพื่อลดความเสี่ยงของโรคไม่ติดต่อเรื้อรังและภาวะแทรกซ้อนได้ ผู้สูงอายุได้รับการส่งเสริมการทำงานของสมองและร่างกาย ช่วยชะลอความเสื่อม ลดความเสี่ยงต่อภาวะสมองเสื่อมและการพลัดตกหกล้ม ขณะที่เครือข่าย อสม. มีศักยภาพในการถ่ายทอดองค์ความรู้และดูแลประชาชนในพื้นที่ได้อย่างต่อเนื่อง อีกทั้งข้อมูลและผลลัพธ์จากโครงการยังสามารถนำไปต่อยอดเป็นผลงานวิชาการและเผยแพร่ในระดับชาติและนานาชาติ เพื่อสนับสนุนการพัฒนาระบบสุขภาพชุมชนอย่างยั่งยืน

การดำเนินโครงการครั้งนี้สะท้อนบทบาทของมหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์ในการใช้ความรู้ทางวิชาการเพื่อพัฒนาสังคม สร้างความร่วมมือกับภาคีเครือข่ายในพื้นที่ และขับเคลื่อนเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืนผ่านการบริการวิชาการที่สร้างผลกระทบเชิงบวกต่อสุขภาพ คุณภาพชีวิต และความเป็นอยู่ของประชาชนอย่างเป็นรูปธรรม ภายใต้แนวคิด “Healthy Community, Healthy Brain, Healthy Life”.

เมื่อวันที่ 5 มิถุนายน 2569 ที่ผ่านมา คณะทำงานโครงการบริการวิชาการรับใช้สังคม (WUSE-2026) สำนักวิชาสหเวชศาสตร์ มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์ นำโดย

• ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.สาลินี ไชยกูล
• อาจารย์ ดร.สุมาตรา สังข์เกื้อ
• อาจารย์ฉัตรดาว เสพย์ธรรม

ได้ดำเนินโครงการบริการวิชาการรับใช้สังคมภายใต้กรอบ SDG 3 (3.3.2) โดยลงพื้นที่โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านสงวน อำเภอท่าศาลา จังหวัดนครศรีธรรมราช เพื่อจัดกิจกรรมอบรมให้ความรู้แก่เจ้าหน้าที่ อสม. และ Caregiver ร่วมกับโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านสงวน

• การตรวจประเมินปัญหาสุขภาพเบื้องต้นภายใต้โครงการวลัยลักษณ์ร่วมใจ ส่งเสริมสุขภาพปอดและการหายใจให้ชาวสระแก้วอย่างยั่งยืน
• โครงการกายภาพบำบัดปีที่ 2: ขยับกาย คลายปวด
• โครงแบบต้นแบบการยศาสตร์เพื่อส่งเสริมสุขภาวะทางระบบกล้ามเนื้อและกระดูก

การดำเนินงานประกอบด้วยกิจกรรมการให้ความรู้ และการตรวจประเมินและการทำงานของสมรรถภาพปอดเบื้องต้น การจัดกิจกรรมให้ความรู้เกี่ยวกับท่าทางที่ถูกต้องในการยกของหรือเคลื่อนผู้ป่วยหรือผู้พิการเพื่อป้องกันการบาดเจ็บที่เกิดจากท่าทางที่ไม่ถูกต้อง

การตรวจคัดกรองโรคที่เกิดจากการทำงาน และผู้ที่มีภาวะข้อเข่าเสื่อม และการให้ความรู้เกี่ยวกับอาการปวดหลังส่วนล่าง ทดสอบความความยืดหยุ่นของกล้ามเนื้อขา และความแข็งแรงของกล้ามเนื้อแกนกลางลำตัว

ในการนี้ได้มีการให้โปรแกรมการออกกำลังกายแก่กลุ่มเป้าหมายเพื่อดำเนินการติดตามผลในระยะต่อไป โดยได้รับความร่วมมืออย่างดียิ่งจากเจ้าหน้าที่ อสม. และ Caregiver โดยทั้ง 3 โครงการมุ่งเน้นในการให้ความรู้แก่เจ้าหน้าที่ อสม. Caregiver เพื่อสร้างเครือข่ายในการดูแลสุขภาพให้แก่ประชาชนในพื้นที่ การดำเนินงานของทั้ง 3 โครงการสอดคล้องกับเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน SDG 3 (3.3.2) ส่งเสริมสุขภาพและคุณภาพชีวิตที่ดีของประชาชน

เมื่อวันที่ 26 เมษายน 2569 ที่ผ่านมา สาขาวิชาเทคนิคการแพทย์ โครงการบริการวิชาการและรับใช้สังคม สำนักวิชาสหเวชศาสตร์ มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์ โดยผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร . นันทวัน วังเมือง หัวหน้าโครงการ ““การคัดกรองและวินิจฉัยโรคลมชักในชุมชนต้นแบบเพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิต ในพื้นที่บริการ รพ.สต.บ้านต้นเลียบ ปีที่ 2: การติดตามและขยายพื้นที่” ร่วมกับนักศึกษาหลักสูตรเทคนิคการแพทย์ ชั้นปีที่ 4 ภายใต้รายวิชา MTH65-464 เทคนิคการแพทย์ชุมชน ร่วมพูดคุยกับตัวแทนอาสาสมัครสาธารณสุขหมู่บ้าน (อส. ม.) เกี่ยวกับสถานการณ์สุขภาพของประชากร เพื่อวางแผนจัดทำโครงการบริการด้านสุขภาพแก่ประชาชนในพื้นที่บริการโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล (รพ. สต.) บ้านต้นเลียบ

และในวันที่ 24 พฤษภาคม 2569 โครงการฯ ร่วมกับนักศึกษา ได้จัดให้บริการตรวจสุขภาพ บริการแก่ประชาชน ได้แก่ การตรวจปัสสาวะ การตรวจหาภาวะโลหิตจาง และการตรวจสารเคมีตกค้างในเลือดจากการทำเกษตรกรรม โดยมี อส. ม. และชาวบ้านในพื้นที่ให้ความสนใจ และเข้าร่วมกว่า 150 ราย สำหรับโครงการฯ ในปีที่ 2 นี้ นอกจากจะมีการติดตามผู้ป่วยเดิมที่ได้รับการวินิจฉัยว่าเป็นโรคลมชัก จำนวน 3 ราย และประชากรกลุ่มเสี่ยงเดิม 71 รายแล้ว (จากการสำรวจในกลุ่มประชากร 2,000 ราย) ยังมีการขยายพื้นที่สำรวจอุบัติการณ์ และวินิจฉัยโรคลมชักของประชาชนเพิ่มเติม เพิ่มเป็น 4,000 ราย ประด้วยเด็กเล็ก วัยทำงาน ผู้สูงอายุ ผู้ป่วยติดบ้าน ติดเตียง รวมทั้งแรงงานต่างด้าว เพื่อเป็นการส่งเสริมสุขภาพในชุมชนท้องถิ่น ให้ประชาชนมีสุขภาพและความเป็นอยู่ที่ดี (SDGs 3.3.2) รวมถึงให้ความรู้ การดูแล และป้องกันตนเองของผู้ป่วย ผู้ดูแลผู้ป่วยและชาวบ้านในชุมชน (SDGs 4)

กลุ่มบริการการวิชาการรับใช้สังคม สาขาวิชาเทคนิคการแพทย์ สำนักวิชาสหเวชศาสตร์ มีความคาดหวังว่าการบริการวิชาการนี้ จะนำไปสู่การสร้างเครือข่ายความร่วมมือระหว่างหน่วยงานทั้งในและนอกพื้นที่ และเป็นการส่งเสริมการพัฒนาสุขภาวะที่มีประสิทธิภาพอย่างยั่งยืน รวมถึงการสร้างต้นแบบการดูแลสุขภาพโดยสหสาขาวิชาชีพและขยายผลสู่พื้นที่อื่นต่อไป